Bu yazıda, açık kaynak kodlu R istatiksel analiz aracına giriş yapacağız. Mehmet Hoca’nın (1) yazısında detaylı bir şekilde anlattığı gibi R veri analitiği konusunda çalışmaya başlamak isteyenler için en doğru araçlardan biri. Veri analizi ya da analitik modelleme konularında literatürde geçen her türlü çözümü bilgisayarınıza kuracağınız paketlerle hızlıca kullanmaya başlayabilir, problem yaşadığınızda internette yapacağınız ufak aramalarla devasa bir çözüm-yardım kütüphanesine erişebilirsiniz.

Öyleyse başlayalım…

R Kurulumu

En güncel R versiyonunu, (Cran R-Project) web sitesindeki linklerden birine tıklayarak yükleyebilirsiniz. (Linux kullanıyorsanız paket yöneticisi kullanarak sudo apt install r-base komutuyla kurulumu yapabilirsiniz.)

Yükleme işlemi tamamlandığında, R’ı açacağınız “R.exe” dosyasını masaüstüne koymadıysanız, kurulum yaptığımız yerde bulunan R genel klasörünün altındaki bin alt klasöründe bulabilirsiniz.

“R.exe” dosyasına çift tıklayıp R’ı açtığınızda da aşağıdakine benzer bir ekran ilk komutlarınızı yazmak üzere sizi bekliyor olacak.

Linux veya Mac kullanıyorsanız da terminalden: “R” komutuyla R’ı çalıştırabilirsiniz.

  • R istatistik motoru temel yazılımı bir metin konsol ile kontrol edilir.
  • R oturumu yapılan çalışmanın anlık durumudur (yüklenen paketler, veri dosayaları, değişkenler, vb). Kaydedilebilir ve daha sonra kalınan yerden devam edilebilir.
  • R paketi/kitaplığı temel R sistemi üzerine kurulan ve istenilen oturumda aktifleştirilen tematik fonksiyon paketleridir. R ekosistemindeki araştırmacı ve kurum/ekipler tarafından ekosisteme -çoklukla açık kaynak olarak- CRAN üzerinden yüklenmişlerdir.
  • R grafik arayüzleri RStudio, RExcel, Rattle gibi R oturumunu grafik olarak kontrol etmeye imkan veren Grafik Kullanıcı Arayüzü (GUI) araçlarıdır.

R’da Matematiksel Operatörler

Tüm matematiksel işlemler R’da konsol satırına yazılarak gerçekleştirebilir.

Operatör Tanım
+ Toplama
- Çıkartma
* Çarpım
/ Bölme
^ ya da ** Üs

Örneğin;

2 + 2
## [1] 4
5 ^ 2
## [1] 25

R’da Mantıksal Operatörler

R’da kullanılan mantıksal operatörler ise aşağıdaki gibidir:

Operatör Tanım
> Büyük
< Küçük
>= Büyük eşit
=< Küçük Eşit
!= Eşit değildir

Aşağıdaki komutları R konsol ekranında denediğinizde siz de benzer sonuçlar alacaksınız.

5 > 2
## [1] TRUE
9 <= 1
## [1] FALSE
9 != 0
## [1] TRUE
  • R bir programlama dili olarak gramer ve sözdizimi kurallarına sahiptir (syntax). Cümle bitmeden enter’a basıldığında “anlamlandırma”ya çalışmadan cümlenin gerisini bekler. Aynı zamanda da büyük-harf küçük harf duyarlılığı vardır.

R’da Değişkenler

R’da diğer programlama dillerinde olduğu gibi değişken yaratabilirsiniz. Değişkenler bellekte tutulan ve içeriği değişebilen kutulardır. Değişkenler atama işlemi ile yaratılır veya içeriği atanır. Bir kez yaratıldıktan sonra geçerli bir isim olarak kullanılabilirler.

x <- 2
  • Değişken içeriğini görme
x
## [1] 2
  • Değişkeni kullanma
x - 4
## [1] -2
y <- x ** 3
y
## [1] 8

Önümüzdeki haftalarda “R’a giriş” yazı dizisine devam edeceğiz. R ile iş analitiği uygulamaları konusundaki yazılarımızın çoğu giriş seviyesinin üstünde olacak. Bu yüzden yeni başlayanlara incelikle bu yazı dizisini takip etmelerini öneririz.